Agroleśnictwo – korzyści ekologiczne i ekonomiczne

Agroleśnictwo - korzyści ekologiczne i ekonomiczne

Agroleśnictwo, rozumiane jako celowa integracja drzew i krzewów z rolnictwem, stanowi odpowiedź na ograniczone naturalne występowanie roślin drzewiastych spowodowane działalnością człowieka. Jest to połączenie upraw rolnych i hodowli zwierząt z systemami leśnymi, przynoszące korzyści środowiskowe, ekonomiczne i społeczne. Jakie korzyści wynikają z agroleśnictwa? Co nam daje i jaką formę przybrało w Polsce? Tego dowiecie się z naszego artykułu.

Agroleśnictwo – idea w służbie naturze

Agroleśnictwo (https://agronomist.pl/artykuly/agrolesnictwo-czym-wlasciwie-jest-i-jakie-korzysci-z-niego-plyna), jako strategia zarządzania gruntami rolnymi, przynosi wiele korzyści ekologicznych, które są kluczowe dla zrównoważonego rozwoju. Te korzyści można rozpatrywać w różnych kontekstach – od ochrony gleb po wsparcie dla bioróżnorodności.

Ochrona gleby

Drzewa i krzewy w systemach agroleśnych odgrywają kluczową rolę w zapobieganiu erozji gleby. Ich korzenie stabilizują strukturę gleby, zmniejszając jej spłukiwanie podczas intensywnych opadów deszczu oraz ograniczając rozwiewanie w warunkach suchych. Ponadto opadające liście i gałęzie tworzą warstwę ściółki, która zwiększa zdolność gleby do zatrzymywania wilgoci oraz wspomaga rozwój mikroorganizmów glebowych, co przyczynia się do poprawy jej żyzności.

Sekwestracja węgla

Drzewa w systemach agroleśnych są naturalnymi pochłaniaczami dwutlenku węgla, pomagając w zmniejszeniu ilości gazów cieplarnianych w atmosferze. Poprzez proces fotosyntezy, drzewa przekształcają CO2 w tlen i węgiel organiczny, który jest magazynowany w ich tkankach. Tym samym, agroleśnictwo odgrywa ważną rolę w łagodzeniu skutków zmian klimatycznych.

Poprawa jakości wody

Drzewa w systemach agroleśnych pomagają w filtrowaniu i oczyszczaniu wód gruntowych. Korzenie drzew są w stanie wychwytywać i neutralizować różne zanieczyszczenia, które mogą przedostać się do wód gruntowych z rolniczych nawozów i pestycydów. Dzięki temu jakość wody w ekosystemach rolniczych ulega znacznej poprawie.

Wsparcie dla bioróżnorodności

Agroleśnictwo tworzy zróżnicowane środowiska, które są domem dla wielu gatunków roślin i zwierząt. Drzewa i krzewy zapewniają schronienie oraz źródło pokarmu dla dzikiej fauny, w tym owadów zapylających, ptaków i małych ssaków. Tworząc „korytarze ekologiczne”, ułatwiają one migrację gatunków i przyczyniają się do ochrony lokalnej bioróżnorodności.

Mikroklimat i odporność na zmiany klimatyczne

Drzewa w agroleśnictwie pomagają w tworzeniu lokalnych mikroklimatów, które mogą złagodzić skutki ekstremalnych warunków pogodowych. Zwiększają one wilgotność powietrza i zapewniają cień, co jest korzystne zarówno dla upraw, jak i zwierząt gospodarskich. Takie środowisko jest bardziej odporne na skrajne zjawiska pogodowe, takie jak susze czy fale upałów, które stają się coraz bardziej powszechne w obliczu zmian klimatu.

Przykłady praktycznych zastosowań agroleśnictwa

Agroleśnictwo, łączące uprawy, zwierzęta i drzewa, oferuje różnorodne metody zarządzania gruntami. Oto trzy kluczowe systemy agroleśne, które znajdują zastosowanie w praktyce:

Systemy leśno-orne:

  • Charakterystyka: w systemach leśno-ornych, jak uprawa alejowa, drzewa są sadzone w równych odstępach, tworząc aleje, między którymi znajdują się uprawy roślin jednorocznych, takie jak zboża, owoce, warzywa, czy zioła. Szczególnym przypadkiem jest uprawa alejowa z topolami i jęczmieniem, obserwowana w Bedfordshire w Anglii. Tutaj drzewa nie tylko wspomagają produkcję roślin, ale także przyczyniają się do poprawy struktury gleby i mikroklimatu.
  • Korzyści: Ta metoda łączy produkcję rolną z leśnictwem, zwiększając efektywność użytkowania gruntów i przyczyniając się do ochrony środowiska.

Zadrzewienia śródpolne:

  • Charakterystyka: zadrzewienia śródpolne to drzewa i krzewy sadzone w małych skupiskach na polach uprawnych, wzdłuż dróg polnych lub miedz. Pasy wiatrochłonne, składające się z liniowych nasadzeń drzew lub krzewów, chronią uprawy przed szkodliwym działaniem wiatru.
  • Korzyści: oferują ochronę przed erozją wiatrową, poprawiają mikroklimat na polach i wspomagają bioróżnorodność.

Systemy leśno-pastwiskowe:

  • Charakterystyka: w systemach leśno-pastwiskowych drzewa są integrowane z pastwiskami dla zwierząt. Drzewa na pastwiskach zapewniają cień i schronienie zwierzętom, a także mogą być źródłem dodatkowych produktów, jak owoce czy orzechy.
  • Zarządzanie: systemy te są intensywnie zarządzane zarówno pod kątem produktów leśnych, jak i produkcji paszy, oferując zrównoważone wykorzystanie gruntów.

Każdy z tych systemów agroleśnych wprowadza unikalne kombinacje roślin drzewiastych, upraw i zwierząt, wykorzystując synergiczne relacje między nimi do tworzenia bardziej zrównoważonych i produktywnych ekosystemów.

Agroleśnictwo w Polsce. Stan obecny i perspektywy rozwoju

W Polsce agroleśnictwo jest na początkowym etapie rozwoju, choć istnieją już przykłady jego zastosowania. W porównaniu do innych krajów europejskich Polska ma mniejsze doświadczenie w tej dziedzinie, ale prowadzone badania i przykłady międzynarodowe pokazują duży potencjał tej metody zarządzania gruntami.

Agroleśnictwo oferuje polskim rolnikom nowe możliwości dywersyfikacji i zrównoważonego rozwoju, co jest szczególnie istotne w kontekście globalnych zmian klimatycznych i ekonomicznych. Dodatkowo agroleśnictwo przynosi korzyści ekologiczne, które są wielowymiarowe i mają istotny wpływ na zrównoważony rozwój środowiska naturalnego. Poprzez integrację drzew i krzewów z tradycyjnymi praktykami rolniczymi, można znacząco przyczynić się do poprawy stanu ekosystemów, co jest niezbędne dla przyszłości zrównoważonego rolnictwa i ochrony środowiska.

Eko360.pl - podpowiemy Ci, jak żyć ekologicznie na co dzień. Wyjaśnimy, jak znaleźć ekologiczne zamienniki rzeczy codziennego użytku. Rozwiejemy Twoje wątpliwości na temat ekologicznej żywności. Doradzimy, jak założyć i prowadzić dom ekologiczny.
Do góry