Jak zbierać grzyby, by nie szkodzić środowisku?

Zbieranie grzybów to wspaniałe hobby, które łączy pokolenia. To doskonały sposób na aktywny wypoczynek na świeżym powietrzu, kontakt z naturą i lepsze poznanie świata grzybów. Zanim jednak ruszysz do lasu z koszykiem, warto dobrze się przygotować i pamiętać, że grzybobranie to nie tylko przyjemność, ale też odpowiedzialność wobec przyrody. Sprawdź, jak zbierać grzyby w sposób przyjazny dla środowiska.

Kiedy zaczyna się sezon na grzyby?

Grzybobrania większości osób kojarzą się z jesienią. Rzeczywiście pojawieniu się w lasach grzybów sprzyja wilgotna aura połączona z krótkotrwałymi spadkami temperatury nocą i ciepłymi dniami. Z tego powodu sezon na grzyby zwykle rozpoczyna się na początku września i trwa aż do pierwszych przymrozków. Masowego wysypu grzybów można spodziewać się po upływie 1-5 dni po deszczu. Najwięcej grzybów w lasach można zebrać od września do listopada. Nie znaczy to jednak wcale, że podczas przechadzek po lesie poza sezonem nie da się znaleźć grzybów.

Pierwsze okazy borowików, maślaków i gołąbków w lasach pojawiają się już w połowie maja. Niektóre grzyby (np. boczniaki ostrygowate, płomiennice zimowe) można znaleźć nawet zimą, pod grubą warstwą śniegu. Dla prawdziwego grzybiarza każde wyjście do lasu jest zatem doskonałą okazją do szukania leśnych trofeów.

Jak się przygotować do wyprawy na grzyby?

By wyprawa na grzyby była bezpieczna i komfortowa, warto się do niej odpowiednio przygotować. Najlepiej niezbędny ekwipunek spakować dzień przed wyjściem w teren.

Do zbierania grzybów powinieneś przygotować lekki, duży koszyk wykonany z naturalnego materiału – wikliny czy rattanu. Nie próbuj zbierać grzybów do foliowych torebek. Nie zapewniają one grzybom odpowiedniej wentylacji, przez co mogą doprowadzić do wydzielania przez nie szkodliwych substancji.

Na grzybobranie warto wziąć ze sobą mały nożyk, który przyda się do ścinania lub oczyszczania grzybów. Wybierając się na wyprawę do lasu, nie możesz zapomnieć również o telefonie komórkowym, wodzie/ciepłej herbacie w termosie oraz prowiancie. Zabierz ze sobą także worek na śmieci.

Zanim wybierzesz się na grzybobranie, zadbaj o odpowiedni strój. W lesie łatwo o skaleczenia lub kontakt z owadami, dlatego warto dobrze osłonić ciało. Najlepiej sprawdzą się długie spodnie, koszula z długim rękawem oraz solidne, wysokie buty z grubą podeszwą. Jeśli planujesz dłuższą wyprawę, zabierz ze sobą także płaszcz przeciwdeszczowy. Nie zapomnij o preparacie odstraszającym kleszcze i owady – to proste środki, które pozwolą Ci cieszyć się bezpiecznym grzybobraniem.

Na grzyby najlepiej wyruszyć już o świcie. O poranku łatwiej dostrzec pokryte rosą grzyby, które odbijają światło. Dodatkowo można wtedy znaleźć najświeższe i najbardziej wartościowe okazy. Jeśli dopiero rozpoczynasz swoją przygodę z grzybami, postaraj się znaleźć towarzysza w postaci bardziej doświadczonego grzybiarza. Zaopatrz się też w atlas grzybów, który ułatwi Ci odróżnienie gatunków jadalnych od trujących. Jeżeli wybierasz się na grzyby sam, koniecznie poinformuj bliską osobę, gdzie będziesz i kiedy wrócisz.

Przeczytaj: Jak ratować pszczoły (i dlaczego warto to robić)

Gdzie szukać grzybów?

Wybór odpowiedniego miejsca zbierania grzybów to podstawa każdego udanego grzybobrania. Przed wyruszeniem na zbiory najlepiej zatem popytać innych zaprzyjaźnionych grzybiarzy, gdzie w okolicy można znaleźć najwięcej grzybów. Zawsze należy jednak pamiętać o przyrodzie. Nie wszędzie zbieranie grzybów jest dozwolone.

Zabronione są grzybobrania na terenie parków narodowych, rezerwatów, upraw leśnych do 4 metrów wysokości, ostoi zwierzyny czy terenów wojskowych. Niekiedy mogą też istnieć czasowe ograniczenia we wstępie do lasu, związane np. z zagrożeniem pożarowym. Przed wyjściem na grzyby powinieneś się więc upewnić, czy dany obszar nie jest objęty żadnym zakazem.

Grzyby znaleźć można zarówno w lasach liściastych, mieszanych, jak i iglastych. Warto wiedzieć, że większość gatunków żyje w ścisłej symbiozie z różnymi leśnymi roślinami. Jeśli zależy Ci na znalezieniu konkretnych gatunków, powinieneś szukać ich w otoczeniu określonych drzew czy krzewów. Borowiki i podgrzybki najszybciej znajdziesz pod sosnami, świerkami i dębami. Po koźlarze warto udać się do lasu brzozowego, natomiast po maślaki – do sosnowego. Niektóre grzyby (np. pieczarki, rydze) można zbierać także na łąkach i w trawiastych zaroślach. Warto więc zawsze bacznie się rozglądać.

Jak prawidłowo zbierać grzyby, by nie szkodzić środowisku?

Grzyby to jeden z najcenniejszych darów lasu. Każdy miłośnik grzybobrania powinien pamiętać, by dbać o przyrodę i pozostawić ją w nienaruszonym stanie dla przyszłych pokoleń. Podczas zbierania grzybów niezwykle ważne jest, by nie uszkadzać grzybni – to właśnie z niej wyrastają nowe okazy. Zniszczona grzybnia oznacza, że w kolejnym roku w tym miejscu grzyby już się nie pojawią.

Wśród grzybiarzy nie ma zgody co do tego, czy grzyby lepiej wykręcać, czy ścinać tuż przy ziemi. Większe grzyby, o twardym trzonku zwykle można bez problemu wykręcić, z kolei te mniejsze i o miękkich trzonkach z reguły lepiej ścinać. W przypadku obu metod pozyskiwania grzybów ważne jest jednak, by nie uszkodzić grzybni. Miejsce po wyrwanym grzybie należy przykryć ściółką leśną, aby grzybnia nie wyschła.

W czasie grzybobrania powinieneś zbierać tylko te grzyby, co do których masz pewność, że są jadalne. Sięgaj po okazy w pełni dojrzałe i wykształcone, które jesteś w stanie bezbłędnie zidentyfikować. Zrezygnuj natomiast ze zbierania grzybów starych i zwiędniętych – pozostawione w lesie będą źródłem zarodników niezbędnych do rozwoju kolejnych grzybów. Nie zrywaj również grzybów objętych ochroną. Pamiętaj, że grzyby kumulują metale ciężkie i zanieczyszczenia z otoczenia. Z tego powodu unikaj zbierania ich na skraju lasu, zwłaszcza w pobliżu dróg, zakładów przemysłowych czy składowisk odpadów.

Zawsze podchodź z szacunkiem do całej przyrody. Nie niszcz nigdy grzybów niejadalnych, które stanowią ważny element leśnego ekosystemu i mogą być pokarmem dla wielu zwierząt. Jeśli zależy Ci na wspieraniu przyrody, nie zbieraj wszystkich okazów, na jakie trafisz. Dobrą zasadą jest zbierania połowy grzybów znalezionych w danych miejscu – zwiększa to szanse, że w kolejnym roku, za sprawą zarodników, pojawią się nowe grzyby.

O czym jeszcze musi pamiętać każdy ekogrzybiarz podczas wizyty w lesie? Nigdy nie wjeżdżaj na teren lasu samochodem. Jeśli to możliwe, drogę do lasu pokonaj pieszo – w zdrowy i ekologiczny sposób. W trakcie grzybobrania zachowuj ciszę i spokój. Las to mieszkanie wielu dzikich zwierząt – staraj się więc ich nie płoszyć i nie zbliżać się do ich siedlisk.

Podczas grzybobrania zwracaj uwagę nie tylko na grzyby, ale też na otaczającą Cię przyrodę. Staraj się nie rozgarniać ściółki, nie deptać roślin i nie łamać gałęzi. Dbaj o to, by po Twojej wizycie w lesie nie zostały żadne ślady – ani śmieci, ani resztki jedzenia, które mogłyby zaszkodzić zwierzętom. Warto też wykorzystać tę okazję, by zrobić coś dobrego – jeśli zauważysz porzucone odpady, zabierz je ze sobą. W przypadku większych, nielegalnych wysypisk poinformuj o nich straż leśną lub inne odpowiednie służby.

Grzybobranie to świetna okazja do aktywnego spędzania czasu na łonie natury i poznawania okolicznej przyrody. Warto więc podziwiać nie tylko grzyby. Dzięki temu z pewnością wrócisz z lasu z koszem pełnym grzybów i niezapomnianymi wspomnieniami.

Przeczytaj: Jak dokarmiać ptaki zimą, aby im nie szkodzić